Στην ευρύτερη προστατευόμενη περιοχή έχουν καταγραφεί 31 είδη θηλαστικών. Τα περισσότερα από αυτά είναι τρωκτικά όπως μυγαλίδες, κρικετοί κ.α. ενώ στην περιοχή απαντώνται και μεγαλύτερα θηλαστικά όπως η βίδρα Lutra lutra, ο λαγόγυρος Spermophillus citellus, ο λύκος Canis lupus, το τσακάλι Canis aureus, η αγριόγατα Felis sylvestris, ο ασβός Meles meles και η αλεπού Vulpes vulpes. 

Η βίδρα κολυμπάει ήρεμα σε γλυκά νερά, κυρίως σε ποτάμια και κανάλια με μεγάλη κάλυψη από υδροχαρή βλάστηση έτσι ώστε να μη διακρίνεται εύκολα. Είναι είδος κατά κύριο λόγο νυκτόβιο και το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής της αποτελείται από ψάρια. Οι ελληνικοί πληθυσμοί βίδρας είναι πολύ σημαντικοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς οι πληθυσμοί της στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη έχουν υποστεί μεγάλη μείωση.

Στην περιοχή του Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα έχει επίσης παρατηρηθεί μείωση των πληθυσμών βίδρας που οφείλεται κυρίως στην καταστροφή της παρόχθιας βλάστησης των ποταμών, στην ευρύτατη χρήση φυτοφαρμάκων τα οποία βιοσυσσωρεύονται στους ιστούς των ψαριών, αλλά και σε συγκρούσεις με αυτοκίνητα.

Ο λαγόγυρος κατοικεί σε αγρούς και ανοικτές πεδιάδες. Είναι ένα είδος «εδαφοσκίουρου» που έχει την ικανότητα να τρέχει πολύ γρήγορα και να στέκεται όρθιος στα δύο πισινά πόδια του. Δημιουργεί στοές στο έδαφος, όπου περνά έως και επτά μήνες τον χρόνο σε χειμερία νάρκη. Είναι είδος ενδημικό της κεντρικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης, χαρακτηρισμένο ως «τρωτό» (vulnerable) από την IUCN. Ο βιότοπός του ήταν αρχικά η στέπα με χαμηλή βλάστηση, σήμερα όμως οι λαγόγυροι βρίσκονται σε βοσκότοπους, χώρους αναψυχής (κατασκηνώσεις, γήπεδα γκολφ), πρανή δρόμων και σιδηροδρόμων, αμπελώνες. 

Ο λύκος ζει σε ανοικτές περιοχές με μικρή φυτοκάλυψη, προσαρμόζεται όμως σχετικά εύκολα σε διάφορους τύπους χερσαίων οικοσυστημάτων. Η παρουσία του λύκου στην προστατευόμενη περιοχή θεωρείται περιστασιακή καθώς έχουν αναφερθεί παρατηρήσεις λίγων ατόμων κυρίως τις χρονιές με βαρυχειμωνιά. Εκτιμάται ότι τα άτομα αυτά κατεβαίνουν από γειτονικές ορεινές περιοχές όπου υπάρχουν μόνιμοι πληθυσμοί λύκων. 

Το τσακάλι είναι πια ένα από τα σπανιότερα μεγάλα θηλαστικά της χώρας μας. Παρότι θεωρήθηκε ότι είχε εξαφανιστεί από την προστατευόμενη περιοχή Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα πρόσφατα στοιχεία έδειξαν ότι υπάρχουν ακόμη εδώ μικρές ομάδες τσακαλιών. Είναι ένα κοινωνικό είδος, που κινείται κυρίως το σούρουπο και τη νύχτα και τρέφεται ευκαιριακά με μικρά θηλαστικά, φρούτα και ρίζες αλλά και με σκουπίδια. 

Στην περιοχή υπάρχει επίσης και ένα “ξενικό” είδος, ο μυοκάστορας Myocastor coypus που, όπως σε πολλές χώρες της Ευρώπης, εισήχθε πριν περίπου εξήντα χρόνια από τη Λατινική Αμερική για τη γούνα του. Ωστόσο, ορισμένα άτομα ξέφυγαν από τα εκτροφεία και κατόρθωσαν να εγκατασταθούν με επιτυχία στο φυσικό περιβάλλον. Είναι ένα μεγάλο υδρόβιο τρωκτικό που τρέφεται κυρίως με καλάμια και άλλα φυτά και ζει σε κανάλια, ποτάμια, μικρές λίμνες, έλη κ.λ.π. 

Επιπλέον, στις εκβολές του Γαλλικού ποταμού θα συναντήσουμε το μοναδικό κοπάδι νεροβούβαλων που έχει απομείνει στην προστατευόμενη περιοχή, οι οποίοι περνούν το περισσότερο χρόνο του μέσα στο νερό. Πριν λίγες δεκαετίες τα κοπάδια από νεροβούβαλους ήταν ένα κοινό θέαμα στην Ελλάδα, κυρίως σε υγροτοπικές περιοχές. 

Σήμερα, από τα 75.000 ζώα που υπήρχαν, έχουν απομείνει μόνο ελάχιστα κοπάδια, τα περισσότερα από τα οποία είναι στη λίμνη Κερκίνη και τα υπόλοιπα στην λίμνη Πρέσπα, στον Γαλλικό, στη Λίμνη Βόλβη και στη λίμνη Βιστονίδα. Από τα βουβάλια παράγονται εξαιρετικής ποιότητας κρέας, γάλα, βούτυρο, κρέμα, αλλά και τυρί. Επίσης, τα τελευταία χρόνια τα κοπάδια βουβαλιών χρησιμοποιούνται σαν διαχειριστικό μέσο για τον έλεγχο της βλάστησης σε υγροτοπικές περιοχές και για την διατήρηση των υγρών λιβαδιών, που είναι πολύτιμος βιότοπος για πολλά σπάνια είδη πουλιών. 

Κατά μήκος του Αξιού υπάρχουν αγέλες με άλογα σε άγρια κατάσταση, τα οποία προέρχονται από κατοικίδια άλογα που αφέθηκαν ελεύθερα μετά την εκβιομηχάνιση της γεωργίας εδώ και 3 - 4 δεκαετίες. Τα «άγρια άλογα» του Αξιού έχουν γίνει σύμβολο της περιοχής, καθώς είναι πολύ όμορφο το θέαμα που προσφέρουν στους επισκέπτες.

Βιβλιογραφία